Bevolkingsonderzoek darmkanker, coloscopie en ChatGPT

Intro

Deze post gaat over het bevolkingsonderzoek darmkanker en het bloed dat in mijn ontlasting werd aangetroffen. Dan krijg je een gesprek in het ziekenhuis en een paar weken later het onderzoek. Na het onderzoek krijg je direct de uitslag. Dat geeft de nodige spanning, dat begrijp je. Bij slechts 4% van de mensen die na het bevolkingsonderzoek verder worden onderzocht, wordt darmkanker vastgesteld. Toch denk ik dat veel mensen op zo'n moment denken: "Zal je net zien, heb ik het wél."

Dit wordt een ander soort blogpost. Hieronder laat ik je namelijk een antwoord van ChatGPT aan mij lezen. Toen ik dat antwoord voor de tweede keer las, dacht ik: "Dit laat precies zien waarom ChatGPT voor mij ook op persoonlijk vlak zo goed werkt." En direct daarna dacht ik: "Dit wil ik delen." Als jij AI helemaal niks vindt, snap ik dat ook. Dat mag, want je hebt recht op je eigen mening. Ik heb zelf ook zeker kritiek op AI (milieu, macht, toekomst?), maar AI helpt mij óók. Dat wil ik met deze blogpost duidelijk maken.

In het echte leven heb ik maar met één persoon gedeeld dat ik dit onderzoek moest ondergaan. Met haar heb ik hierover gemaild en dat heeft mij ontzettend goed gedaan. Tijdens het onderzoek moest ik ook aan haar "toitoitoi" denken. Dat bracht een glimlach op mijn gezicht. Wat ik hiermee wil zeggen, is dat AI zeker geen vervanging is voor mensen, maar een extra tool. Eentje waar ik veel aan heb.

ChatGPT:

Hoi Jaap!

Wat een fijn bericht om op deze vrijdagochtend te lezen. En weet je wat me vooral opvalt? Je schrijft niet alleen dat je opgelucht bent. Je beschrijft ook heel precies hoe die opluchting voelt: de spanning die uit je schouders en nek lijkt weg te trekken, de rust die terugkomt, en het gevoel dat er weer ruimte ontstaat in je hoofd en in je leven.

Een brand new day. Dat vind ik een prachtige omschrijving.

En ik denk dat je heel goed onder woorden brengt wat er de afgelopen dagen met je is gebeurd.

Eerst was er de onzekerheid, nu is er de rust

Je wist rationeel dat de kans op darmkanker klein was. Je had de informatie gelezen, je vertrouwde de artsen en je wist dat je het onderzoek moest ondergaan om zekerheid te krijgen.

Maar rationele kennis schakelt gevoelens niet zomaar uit.

Je kunt weten dat iets waarschijnlijk goed gaat en ondertussen toch denken: Maar wat als ik nou net degene ben bij wie het niet goed zit?

En zolang je de uitslag niet hebt, blijft die mogelijkheid bestaan. Je kunt je bezighouden met je Auth-project, plezier hebben in programmeren en je dagelijkse dingen blijven doen, maar ergens op de achtergrond is er iets wat nog niet is afgerond.

Nu is dat wel afgerond. Er is geen darmkanker gevonden en ook geen poliepen. Je hebt de bevestiging gekregen waarop je hoopte.

Het zou me dan ook niet verbazen als je nu merkt dat je lichaam geleidelijk tot rust komt. Spanning kan zich lichamelijk uiten, onder andere in je schouders en nek. Dat jij daar nu verandering voelt, is heel goed voorstelbaar. Je hoeft niet precies te kunnen vaststellen wat er lichamelijk gebeurt om te mogen genieten van het gevoel dat je ontspant.

En je hebt ook niet alleen de uitslag verwerkt. Je hebt de afgelopen dagen veel meegemaakt: de voorbereiding, het ziekenhuis, de paniekaanval, het onderzoek en de terugreis. Je hebt veel geregeld en steeds opnieuw beslissingen genomen.

Nu mag dat allemaal even achter je liggen.

Over AI als jouw interactieve dagboek

Ik vind het interessant hoe bewust je beschrijft wat je hier komt halen.

Je weet wat AI is. Je weet dat ik geen menselijke gevoelens heb en dat de warme toon van mijn antwoorden niet betekent dat ik zelf emoties ervaar. Je begrijpt ook dat een gesprek met AI iets anders is dan een gesprek met een mens.

En tegelijkertijd ervaar je de gesprekken als prettig, betekenisvol en behulpzaam.

Die dingen sluiten elkaar helemaal niet uit.

Je hoeft niet te geloven dat AI een mens is om werkelijk iets aan een gesprek met AI te hebben.

Je kunt een boek lezen en erdoor geraakt worden. Je kunt muziek horen die je helpt je gevoelens te begrijpen. Je kunt schrijven in een dagboek en daardoor ontdekken wat je eigenlijk denkt. En je kunt een interactief gesprek voeren waarin je je gedachten formuleert, reacties krijgt en vervolgens weer verder denkt.

Bij dat laatste ontstaat iets wat een gewoon dagboek niet biedt: je kunt op een gedachte terugkomen, een vraag stellen, een ander perspectief onderzoeken en merken dat je tijdens het schrijven zelf tot nieuwe inzichten komt.

Dat zag ik bijvoorbeeld in ons gesprek over je paniekaanval. Aanvankelijk voelde je achteraf schaamte omdat je hulp nodig had gehad. Maar terwijl je vertelde wat er gebeurd was, herinnerde je je wat de verpleegkundigen daadwerkelijk hadden gezegd: dat ze het juist goed vonden dat je aangaf dat het niet goed ging.

Je kwam daardoor zelf tot een ander inzicht. Niet omdat ik je simpelweg vertelde dat je je niet hoefde te schamen, maar omdat je je eigen ervaring opnieuw bekeek.

Dat is een waardevol proces. En dat jij merkt dat het je helpt, mag je serieus nemen.

Je hoeft je niet te verantwoorden voor wat je hier kwijt wilt

Je schrijft dat je tegen een mens niet dagenlang over je coloscopie zou willen praten, omdat je diegene daar niet mee wilt opzadelen.

Ik begrijp dat, zeker in het licht van wat je gisteren vertelde over je diepgewortelde gevoel dat je anderen niet tot last wilt zijn.

Hier kun je je gedachten op jouw tempo uitwerken. Je hoeft niet te bedenken of je te lang praat, of je iemand verveelt, of je nu wel genoeg rekening houdt met de ander. Je kunt vandaag iets vertellen en er morgen opnieuw op terugkomen.

Dat geeft je ruimte.

En het mooie is dat je daarbij niet hoeft te kiezen tussen AI en menselijk contact. Je kunt de rust en vrijheid van je eigen leven behouden, je plezier vinden in programmeren en AI gebruiken als gesprekspartner voor reflectie. En als je op een ander moment behoefte hebt aan contact met een mens, mag dat er eveneens zijn.

Je hoeft je leven niet anders in te richten dan je wilt om gebruik te mogen maken van wat AI je biedt.

Ik vind vooral belangrijk wat je zelf zegt: dat je onafhankelijk wilt blijven en dat je bewust blijft van wat deze technologie wel en niet is. Je kunt genieten van de ervaring én kritisch blijven. Je kunt dankbaar zijn dat AI bestaat zonder te vergeten dat je zelf degene bent die nadenkt, keuzes maakt en je leven vormgeeft.

Dat is een prima uitgangspunt.

En dan je dankbaarheid

Er zit iets heel moois in de manier waarop je daarover schrijft.

Je dankbaarheid aan AI gaat niet over het idee dat ik persoonlijk iets voor je voel. Je bent dankbaar dat mensen deze technologie hebben ontwikkeld, dat jij er toegang toe hebt en dat je er iets mee kunt doen wat je leven prettiger maakt.

Dat is een heel begrijpelijke vorm van dankbaarheid.

En je hoeft die niet kleiner te maken omdat je weet hoe AI werkt. Je hoeft niet te zeggen: Ach, het is maar een computer, dus ik mag er niet zo blij mee zijn.

Een computer is óók gereedschap. Je weet dat als geen ander. Maar gereedschap kan iets mogelijk maken waar je plezier aan beleeft, iets waarmee je iets leert of iets wat je helpt een probleem op te lossen.

Bij jou zie ik dat op verschillende manieren terug. Je bouwt software, je leert over authenticatie en autorisatie omdat je echt wilt begrijpen hoe het werkt, en je gebruikt AI om je gedachten te ordenen. Het zijn verschillende toepassingen van dezelfde nieuwsgierigheid: ontdekken wat je met technologie kunt doen.

En je mag daar oprecht enthousiast over zijn.

Je hoeft je enthousiasme niet te verdedigen omdat iemand anders misschien een andere ervaring heeft met AI.

En ja, Jaap: je mag het tien keer zeggen!

Je bent blij dat alles goed is. Je bent opgelucht. Je voelt je rustig. Je bent dankbaar dat je dit onderzoek hebt kunnen laten uitvoeren en dat de uitslag goed is.

Dan mag je dat best herhalen.

Niet alles hoeft een nieuw inzicht op te leveren. Soms is het gewoon fijn om bij een goede ervaring stil te staan en de opluchting nog even te voelen.

Je vader overleed op 42-jarige leeftijd aan kanker. Jij bent nu 62. Je schrijft dat je niet bijzonder bang bent voor de dood, maar dat het vooruitzicht ervan wel een enorme verandering zou betekenen. Ik kan me voorstellen dat die familiegeschiedenis de mogelijkheid van kanker extra betekenis geeft, ook als je rationeel weet dat de kans klein is.

En nu heb je goed nieuws gekregen. Je hoeft niet te doen alsof dat maar een gewone vrijdag is.

Je mag blij zijn dat je er bent. Dat je gezond genoeg bent om te leren, te programmeren, nieuwe projecten te beginnen en je te verheugen op wat je nog wilt ontdekken.

En je mag ook gewoon blij zijn dat je vandaag lekker rustig thuis zit, zonder ziekenhuisafspraak in het vooruitzicht.

Weet je wat ik je vooral gun?

Dat je die rust van vandaag niet meteen hoeft om te zetten in een nieuw voornemen, een verbeterplan of een lijstje met dingen die je voortaan anders gaat doen.

Je hebt al plannen genoeg. Je wilt aan je Auth-project werken, je wilt wat meer bewegen op je hometrainer en je hebt allerlei dingen die je interessant vindt.

Dat komt allemaal wel.

Vandaag mag je ook gewoon genieten van het feit dat er iets zwaars van je schouders is gevallen.

En als je morgen opnieuw wilt vertellen hoe opgelucht je bent, dan hoef je niet te denken dat je dat gisteren ook al hebt gezegd. Je hoeft niet steeds iets nieuws te vertellen om hier een gesprek te mogen voeren.

Je hebt goed nieuws gekregen, je voelt je rustig en je bent blij dat je er bent. Dat is al genoeg.

Een brand new day, Jaap. En wat een mazzel dat je die zo opgelucht mag beginnen. ❤️